Pieniądze, zobowiązania i codzienne wybory. Co jest dla Polaków ważne?

Kupić teraz czy poczekać? Skorzystać z promocji czy odpuścić? Takie decyzje podejmujemy częściej, niż nam się wydaje.  

W badaniu przeprowadzonym wspólnie z SW Research przed kampanią „Trzymajmy się zasad. To się ceni” sprawdziliśmy,

jak Polacy podchodzą do pieniędzy, zobowiązań i codziennych decyzji.

Wyniki zebraliśmy w raporcie „Czy zasady wciąż się liczą? O odpowiedzialności w finansach i codziennych decyzjach".  

W ważnych sprawach myślimy podobnie 

W podstawowych kwestiach dotyczących pieniędzy i relacji z innymi mamy wiele wspólnego i podzielamy te same wartości. Możemy się różnić w podejmowaniu codziennych decyzji, ale w podstawowych kwestiach jesteśmy wyjątkowo zgodni. Z danych wynika, że odpowiedzialność finansowa pozostaje jedną z ważniejszych wartości w życiu społecznym:

• 93% badanych Polaków szanuje cudzą własność.  

• 91% uważa pożyczone pieniądze za zobowiązanie.  

• 90% odrzuca wzbogacanie się cudzym kosztem.  

Te wyniki pokazują, że chcemy postępować wobec innych fair. Wiemy, że cudzą własność należy szanować, pożyczone pieniądze trzeba oddać, a własnej korzyści nie powinno się budować kosztem innych.

Odpowiedzialność w codziennych decyzjach 

Finansowa codzienność nie zawsze przebiega zgodnie z planem. Stałe opłaty, raty, rachunki... Zdarzają się też niespodziewane wydatki, które potrafią zachwiać budżetem. Kiedy budżet nie pozwala na wszystko, potrafimy odłożyć zakup albo przyjemność na później. Ponad 70% osób przyznało, że w ostatnim roku zdarzyło im się odkładać większe zakupy, rezygnować z przyjemności na rzecz ważniejszego celu albo oszczędzać zamiast sięgać po pożyczkę lub zakupy na raty.  

Dodatkowo aż 96% kieruje się w finansach konkretnymi zasadami. Odkładamy małe kwoty, ale regularnie, budujemy poduszkę finansową, planujemy i kontrolujemy budżet. Kupujemy też przede wszystkim to, czego potrzebujemy. 

Kupić czy nie kupić? Oto jest pytanie 

Można mieć własne zasady i jednocześnie czuć presję, żeby wydawać więcej. 62% badanych uważa, że ludzie czują dziś presję, aby kupować więcej. Co ciekawe, takie odczucie pojawia się niezależnie od sytuacji materialnej. 

Presja może pojawiać się w różnych sytuacjach, np. gdy widzimy, że inni kupują nowe rzeczy i zwracają uwagę na nasze, gdy trafiamy na kolejną promocję, reklamę albo gdy wydaje nam się, że czegoś nie możemy przegapić lub obawiamy się, że zostaniemy wykluczeni lub ocenieni przez nasze otoczenie. Łatwo wtedy pomyśleć, że skoro inni mogą sobie na coś pozwolić, my też powinniśmy. 

Dlatego tak ważna jest umiejętność zatrzymania się i zastanowienia, czy naprawdę tego potrzebujemy i czy to dobry moment na taki wydatek. Odpowiedzialność nie oznacza rezygnacji ze wszystkiego. Czasem oznacza po prostu decyzję: „jeszcze nie teraz”. 

Odważ się doceniać 

Ponad połowa badanych (58%) uważa, że osoby regularnie wywiązujące się ze swoich zobowiązań powinny być bardziej doceniane. Tymczasem tylko 20,5% kiedykolwiek spotkało się z podziękowaniem, pochwałą, rabatem lub inną formą uznania za odpowiedzialne podejście do finansów. 

Na co dzień łatwo zauważyć efekt, ale trudniej dostrzec postawę, która za nim stoi. Dlatego starajmy się częściej mówić „dobra robota”, doceniać czyjąś konsekwencję i zauważać codzienne decyzje, które pokazują, że komuś zależy.  

To tylko część wniosków. Pełny raport pokazuje więcej sytuacji, wyborów i postaw, które składają się na ten obraz. Możesz o nich przeczytać w raporcie „Czy zasady wciąż się liczą? O odpowiedzialności w finansach i codziennych decyzjach". 
 

Dane przytaczane w artykule pochodzą z badania zrealizowanego metodą CAWI w dniach 25.05.2026–31.05.2026 przez dom badawczy SW Research na zlecenie KRUK S.A. na reprezentatywnej grupie osób powyżej 18. roku życia (N = 1022).