Presja wydawania nie zawsze wygrywa. Ponad 70% Polaków potrafi powiedzieć sobie: „nie teraz”

• niemal 62% badanych uważa, że ludzie czują dziś presję, aby wydawać więcej, niż mogą sobie pozwolić. Wśród kobiet odsetek ten wynosi ok. 65%, a wśród mężczyzn ok. 59%.  
• 72,5% ankietowanych w trakcie ostatniego roku odłożyło większy zakup na później, a 72,3% zrezygnowało z zakupów dla przyjemności, by przeznaczyć pieniądze na ważniejszy cel.  
• ponad 58% badanych Polaków uważa, że osoby odpowiedzialne finansowo powinny być bardziej doceniane społecznie, a tylko 20,5% realnie tego doświadcza.

Nowy telefon, spontaniczny zakup czy weekendowy wyjazd. Żyjemy w świecie, w którym okazji do wydawania pieniędzy nie brakuje. Jak pokazuje raport „Czy zasady wciąż się liczą?
O odpowiedzialności w finansach i codziennych decyzjach”*  zrealizowany na zlecenie KRUK S.A., większość z nas czuje presję, by wydawać więcej. Mimo to potrafimy powiedzieć: „nie teraz”.  

Niemal 62% badanych uważa, że ludzie czują dziś presję, aby wydawać więcej pieniędzy, niż mogą sobie na to pozwolić. Nie oznacza to jednak, że bezrefleksyjnie jej ulegamy. W trakcie ostatnich 12 miesięcy 72,5% badanych odłożyło większy zakup do momentu, kiedy było ich na niego stać. 72,3% zrezygnowało z zakupów dla przyjemności, żeby przeznaczyć pieniądze na ważniejszy cel, a 71,9% zdecydowało się oszczędzać na zakup, zamiast korzystać z pożyczki lub kupować go na raty.  

Rozsądek też ma swoją cenę  

Finansowa odpowiedzialność w codziennym wydaniu często oznacza rezygnację z tego, co przyjemne, ale mniej pilne. 63,6% badanych ograniczyło wyjścia i rozrywkę z powodów finansowych, 60,2% zrezygnowało z bieżących przyjemności, aby opłacić swoje zobowiązania, a 55% z wakacji lub wyjazdu ze względu na bieżące płatności.  

- Dojrzałość finansowa nie polega na tym, że niczego nie pragniemy, lecz na tym, że potrafimy odróżnić chwilową zachciankę od rzeczywistej potrzeby i nie podejmujemy decyzji wyłącznie pod wpływem emocji. Nie każde ograniczenie wydatków jest jednak swobodnym i dojrzałym wyborem. Czasami rezygnacja wynika nie z samokontroli, ale z konieczności – mówi Magdalena Chorzewska, psycholożka i psychoterapeutka.  

Stereotypy kontra portfel. Kobiety częściej rezygnują z przyjemności 

Kobiety częściej niż mężczyźni są skłonne odłożyć większy zakup do momentu, gdy będą mogły za niego zapłacić bez obawy o nadwyrężenie domowego budżetu. Deklaruje tak 75,8% kobiet i 68,9% mężczyzn. Panie również częściej rezygnują z bieżących przyjemności, aby opłacić aktualne zobowiązania finansowe. Odpowiedziało tak 64,6% kobiet i 55,3% mężczyzn. Największa różnica dotyczy wakacji i wyjazdów: z takiego wydatku zrezygnowało 60,3% kobiet i 49,1% mężczyzn.  

– Ten wynik może zachwiać stereotypem, zgodnie z którym to kobiety są bardziej podatne na bodźce konsumpcyjne. Kobiety częściej łączą odpowiedzialne podejście do finansów z troską
o bezpieczeństwo bliskich. Jednocześnie rzadziej niż mężczyźni czują, że ich codzienna konsekwencja jest dostrzegana. Docenienia doświadczyło jedynie 17,3% kobiet vs 24% mężczyzn – komentuje dr Tomasz Marcysiak, socjolog.  

Ekspert zaznacza jednocześnie, że nie oznacza to istnienia dwóch odrębnych modeli gospodarowania pieniędzmi „kobiecego” i „męskiego”. Wyniki pokazują raczej powszechną normę ostrożności finansowej, przy czym kobiety częściej deklarują gotowość do poniesienia jej kosztu poprzez rezygnację z własnej konsumpcji.  

Za prostym „nie kupuję” stoją też emocje  

Rezygnacja z wydatku nie jest wyłącznie kalkulacją. Gdy badani muszą z czegoś zrezygnować, aby opłacić zobowiązania lub odłożyć pieniądze na ważniejszy cel, 48,6% wskazuje poczucie, że „tak po prostu trzeba”, a 46,3% - poczucie odpowiedzialności.

To właśnie codzienne, często niezauważalne wybory stały się punktem wyjścia do kampanii KRUKa „Trzymajmy się zasad. To się ceni!”.  

– Wierzymy, że finansowa równowaga zaczyna się od codziennych decyzji. Dlatego kampania „Trzymajmy się zasad. To się ceni!” jest dla nas naturalnym rozwinięciem tej misji. Przekaz kampanii ma pokazywać sprawczość, konsekwencję i codzienne decyzje, które pomagają nam sobie ufać i na sobie polegać – mówi Tomasz Ignaczak, Dyrektor Generalny KRUK S.A.  

Raport pokazuje bowiem, że finansowa odpowiedzialność często nie wygląda spektakularnie. Czasem oznacza po prostu przełożenie zakupu, ograniczenie wyjść czy rezygnację z wyjazdu. Małe „nie teraz”, które pozwala zadbać o to, co w danym momencie ważniejsze.  

Więcej: trzymajmysiezasad.pl  

O badaniu  
* Raport o społeczeństwie polskim "Czy zasady wciąż się liczą? O odpowiedzialności w finansach
i codziennych decyzjach" powstał na podstawie badania zrealizowanego przez SW Research na zlecenie KRUK S.A. Badanie przeprowadzono metodą CAWI w dniach 25–31 maja 2026 roku na reprezentatywnej próbie 1022 osób powyżej 18. roku życia.