Aż 96% respondentów deklaruje, że kieruje się w finansach określonymi zasadami – podstawą jest poduszka finansowa i odkładanie niewielkich kwot
- tylko 7,7% badanych nie ma stałych zobowiązań, a ponad 20% doświadcza trudności z terminowym regulowaniem płatności.
- 21,7% badanych miało w trakcie ostatnich 12 miesięcy trudności z terminowym regulowaniem rachunków lub innych zobowiązań finansowych. Wśród osób, które doświadczyły takich problemów, 67,6% określa je jako przejściowe, a 15,4% jako poważne.
- ponad 58% ankietowanych uważa, że osoby odpowiedzialne finansowo powinny być bardziej doceniane społecznie, choć tylko 20,5% realnie tego doświadcza. 42% oczekuje zwykłego szacunku i społecznego docenienia
Problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań dotyczą istotnej części społeczeństwa, ale dla większości osób, które ich doświadczyły, nie oznaczają trwałej utraty finansowej równowagi. Raport społeczny zrealizowany na zlecenie KRUK S.A „Czy zasady wciąż się liczą? O odpowiedzialności w finansach i codziennych decyzjach”* pokazuje m.in., jak badani oceniają swoją kondycję finansową, jakie zobowiązania mają na co dzień oraz jak ustalają priorytety, kiedy budżet nie pozwala na wszystko.
W trakcie 12 miesięcy poprzedzających badanie 21,7% respondentów miało trudności z terminowym opłaceniem zobowiązań. 69,7% nie znalazło się w takiej sytuacji. Wśród osób, które doświadczyły problemów z terminową płatnością, 67,6% określiło je jako przejściowe. Za raczej lub zdecydowanie poważne uznało je 15,4% badanych z tej grupy. Jednocześnie 46,7% badanych ocenia swoją sytuację finansową dobrze lub bardzo dobrze, a 16,3% źle lub bardzo źle.
Zobowiązania są stałym elementem domowych budżetów
Tylko 7,7% respondentów deklaruje brak jakichkolwiek stałych zobowiązań finansowych. W tej grupie dominują osoby w wieku 18–24 lata, których część kosztów nadal pokrywają rodzice, a także seniorzy pozostający pod finansową opieką dorosłych dzieci. Najczęściej wskazywanymi zobowiązaniami są: abonament za telefon lub Internet – 70,2% oraz rachunki za media – 69,4%. 57,4% badanych regularnie opłaca czynsz lub inne opłaty mieszkaniowe, a 50,6% składki ubezpieczeniowe. Raty za telefon, sprzęt lub inne zakupy ma 30,8% respondentów. Kredyt gotówkowy spłaca 20,3% badanych, a raty kredytu hipotecznego 13,1%.
Mimo różnych poziomów dochodów i obciążeń aż 96% respondentów deklaruje, że kieruje się w finansach określonymi zasadami, takimi jak regularne odkładanie nawet małych kwot, budowanie poduszki finansowej, a także planowanie i kontrolowanie budżetu. 48% ankietowanych rezygnuje z dodatkowych wydatków, żeby najpierw opłacić rachunki, raty i czynsz. Szczególnie często deklarują to kobiety – wskazuje tak 54% z nich, wobec 41% mężczyzn. Z badania wynika, że ankietowani myślą o długofalowych konsekwencjach swoich decyzji finansowych. 28% badanych rezygnuje z przyjemności, żeby uniknąć zadłużenia i nie zaciągać kolejnych zobowiązań.
- Wyniki pokazują powszechną normę ostrożności finansowej, przy czym kobiety częściej deklarują gotowość do poniesienia jej kosztu w postaci rezygnacji z własnej konsumpcji – komentuje dr Tomasz Marcysiak, socjolog.
Gdy pieniędzy nie wystarcza na wszystko, pojawia się hierarchia
Badanie pokazuje, że w sytuacji ograniczonego budżetu ankietowani w pierwszej kolejności chronią podstawowe potrzeby i zobowiązania. Najwyżej w hierarchii znajdują się opłaty mieszkaniowe, rata kredytu hipotecznego oraz rachunki. Wydatki na rozrywkę czy raty za sprzęt schodzą na dalszy plan.
Takie podejście do finansów widać również w zachowaniach konsumenckich. Aż 71,7% badanych Polaków przynajmniej od czasu do czasu rezygnuje z przyjemności lub dodatkowych wydatków z powodów finansowych. Dla 34,3% jest to częsta decyzja. Tylko 6,6% respondentów deklaruje, że nie robi tego nigdy.
– Odpowiedzialność finansowa nie polega na unikaniu trudności, ale na umiejętnym radzeniu sobie z nimi. Nawet w wymagających momentach wielu z nas potrafi zachować kontrolę nad budżetem i zadbać o finansowe bezpieczeństwo – mówi Tomasz Ignaczak, Dyrektor Generalny KRUK S.A.
Odpowiedzialność finansowa jako wartość, którą chcemy dostrzegać
Raport pokazuje także mniej oczywisty wymiar rzetelności finansowej. Ponad 58% badanych uważa, że osoby cyklicznie regulujące zobowiązania i odpowiedzialnie podchodzące do finansów powinny być bardziej doceniane społecznie. Jednocześnie około 20% ankietowanych deklaruje, że ich rzetelne podejście do finansów zostało kiedykolwiek zauważone.
Ten wątek stał się jednym z punktów wyjścia do kampanii KRUKa „Trzymajmy się zasad. To się ceni!”, której celem jest zwrócenie uwagi na osoby konsekwentnie i terminowo wywiązujące się ze swoich zobowiązań, które codziennie podejmują decyzje służące utrzymaniu lub odzyskaniu finansowej równowagi.
Więcej: trzymajmysiezasad.pl
O badaniu
Dane raportu *Czy zasady wciąż się liczą? O odpowiedzialności w finansach i codziennych decyzjach pochodzą z badania zrealizowanego przez SW Research na zlecenie KRUK S.A. metodą CAWI na panelu internetowym SW Panel. Badanie przeprowadzono w dniach 25–31 maja 2026 roku na reprezentatywnej próbie 1022 osób powyżej 18. roku życia.
